За ИПА механизмот

Опис на ИПА 2 механизам на граѓанските организации во Македонија

Примарна цел

ИПА2 механизмот е основан од страна на граѓанските организации кои се активни во различни сектори во Македонија со цел зајакнување на партнерството помеѓу граѓанските организации, Делегацијата на Европската унија и владините институции во земјата околу процесот на програмирање, имплементација и мониторинг на Инструментот за претпристапна помош 2014-2020 рамка (во натамошниот текст ИПА2).

Примарната цел на ИПА механизмот е зајакнување на влијанието на граѓанското општество во јавните политики и донесување одлуки, како и во граѓанскиот и политичкиот дијалог, да влијае на клучните реформи за понатамошна поддршка на Република Македонија во процесите на пристапување во ЕУ.

 

Почетоци

Антиципирајќи го процесот на програмирање на Инструментот за претпристапна помош 2014-2020 (ИПА2) во 2013 година Еко-свест, Македонскиот центар за европско образование (денес: Евротинк), Реактор, Зенит, Аналитика, Фронт 21/42, Центарот за граѓански комуникации, Фондација институт отворено општество, Институтот за европска политика и претставник на граѓанското општество во Националниот совет за евроинтеграции направија меѓусебно партнерство.  Оваа група во мај 2013 година официјално поднесе писмо до заменик-министерот задолжен за европски прашања, со кое бараше активно вклучување на граѓанските организации во програмирањето на ИПА 2 за периодот 2014-2020 година и транспарентност на сите стратешки документи. Во јули 2013 година оваа партнерска иницијатива подготви конкретен предлог за воспоставување на механизам за соработка помеѓу Владата и граѓанското општество.

Во февруари 2014 година партнерските организации организираа работилница за 120 претставници на граѓанското општество. Со заеднички консултаци се направија заклучоци и придонеси за ИПА 2 националниот стратешки документ, организиран по сектори. Беа избрани и  претставници на организациите на граѓанското општество во секој сектор (преку транспарентен процес). Двата претставници од Секретаријатот за европски прашања (СЕП) на Владата и  претставникот на Делегацијата на ЕУ во Република Македонија беа присутни на оваа работилница. „ИПА 2 механизмот“  воспоставен како резултат на овој настан дополнително официјално побара средба со вицепремиерот за европски прашања. Придонесите на организациите на граѓанското општество беа испратени до Владата и ЕУ пред финализирање на Националниот стратегиски документ.

Развој на ИПА механизмот

Од февруари 2016 година, ИПА механизмот добива финансиска поддршка од Европската Унија преку IPA Civil Society Facility and Media Programme 2014 – Support to Civil Society Organisations, за проектот ИПА 2 механизам за граѓанските организации (IPA2CSO).

Примарната целна група се граѓанските организации активни во сите сектори наведени во Националниот стратешки документ ИПА 2014-2020. Тие се вклучуваат директно во активностите на ИПА механизмот за зајакнување на капацитетите и воспоставување трилатерална платформа за комуникација со Владата и Европската комисија. Организациите на граѓанското општество, преку нивното здружување и заедничка соработка, состаноци и застапување се клучни двигатели .

Владините институции (на централно ниво) задолжени за координирање на ИПА во рамките на министерствата и Секретаријатот за европски прашања се исто така примарна целна група, како и Европската комисија, претставена преку Делегацијата на Европската унија во Скопје. Заедничката соработка има за цел да овозможи нивно директно вклучување во формирањето платформа за комуникација и консултации со граѓанското општество.

Развојните насоки на ИПА механизмот преку проектот IPA2CSO се:

1. Зголемен капацитет на различни ГО (и национални и локални) да учествуваат преку ИПА механизмот. Тоа е во согласност со одредниците дадени во Индикативниот стратегиски документ 2014-2020, според кои  за ефективно учество во политичкиот процес, организациите на граѓанското општество треба да го зајакнат својот капацитет за анализа, следење и застапување, а исто така да станат подобри во изградбата на мрежи, партнерства и коалиции. Преку проектот IPA2CSO се изврши процена на потребите на ГО за градење на нивните капацитети, на начин што овозможува вклучување и систематско надградување на нивните капацитети, знаења и вештини преку обуки и програма за менторство и тренинг. На тој начин, граѓанските организации се стекнуваат со практични знаења за принципот на партнерство во ЕУ и спроведување на анализа / истражување на политиките за релевантните теми на ИПА.

2. Напредно учество на ГО на локално и на национално ниво преку доделување и спроведување конкретни  секторски ИПА 2 иницијативи. Проектот IPA2CSO обезбеди мали 17 грантови во два циклуси, грантови за национални, како и за локални организации, а нивното успешно спроведување на секторските иницијативи потпомогна ИПА механизмот да воспостави мрежата која претставува релевантен партнер и соговорник на националните и општинските власти.

3. Воспоставена мрежа за практикување на принцип на партнерство во практика за програмирање и следење на ИПА 2. Преку IPA2CSO, механизмот се вклучи во постојани консултации со своите членови и пошироко граѓанско општество, со што стекна легитимитет и кредибилитет да делува како глас на граѓанското општество во комуникација со владата. Различните консултации во рамките на граѓанското општество обезбедуваат придонес кон соработката со официјалните групи за програмирање и мониторинг на ИПА2, властите на национално и локално ниво како и пошироката јавност, а со тоа се врши ефикасно застапување на интересите и ставовите на граѓанското општество и подобрување на соработката на граѓанското општество со владините институции.

4. Зголемен капацитет на граѓанските организации за поврзување со засегнатите страни и медиумите преку анализа, следење и застапување. Мрежата на ипа механизмот во периодот на спроведување на IPA2CSO се стекна со бројка 300 членки правни лица, со што се обезбедува релевантно вклучување во јавните политики базирано на докази во форма на анализи на секторски политики кои служат како основа за набљудување и застапување. Активностите за информирање и видливост се исто така вградени во акцијата со цел да се зголеми свеста на општата јавност и другите граѓански организации за мрежата на IPA2CSO, тековните активности, како и можностите да влијаат врз донесувањето на одлуки, како и на политиките на локално и национално ниво.

 

Структура

Во моментов механизмот се состои од ГО како работна група (координативно тело), избрани претставници на ГО (2 за секој од секторите идентификувани во Индикативниот Стратешкиот документ  и 300 организации на граѓанското општество, како членки на механизмот.

Работната група на ИПА механизмот се граѓанските организации кои го иницираа основањето на мрежата: ЕвротинкЕко-свест, Реактор, Зенит, Аналитика, Фронт 21/42, Центарот за граѓански комуникации, Фондацијата Институт отворено општество и Институтот за европска политика.

Конзорциумот на проектот IPA2CSO го сочинуваат ЕвротинкЕко-свест, Реактор и Зенит.

Избраните претставници на ГО за секој од секторите наведени во CSP функционираат како врска помеѓу работната група, граѓанските организации од мрежата и владините институции (министерства) во однос на процесот на програмирање. Нивната задача е собираат информации од широк спектар на чинители за одреден сектор и развивање на политики врз основа на овие консултации, како и да ги презентираат и аргументираат истите пред  државни институција (и).

 

Сектори на ИПА механизмот

(1) Демократија и владеење,

(2) Владеење на правото и темелни права,

(3) Животна средина и климатски промени,

(4) Транспорт/Енергија,

(5) Конкурентност и иновации,

(6) Образование, социјална политика и вработување,

(7) Земјоделство и рурален развој, и

(8) Регионална и територијална соработка.

 

Пристап на ИПА 2механизмот на граѓанските организации

• Редовни состаноци – меѓу граѓанските организации, ЕУ и националните владини претставници во врска со темите за ИПА 2;
• Градење на капацитетите за учество во процесот на донесување јавни политики – пренос на специфични знаења;
• Анализа на политиките – развој на анализа на политиките за секој сектор / тема релевантен за ИПА 2, врз основа на широки консултации на граѓанскиот сектор.
• Зголемена вклученост – остварување на значајно учество во програмирањето на секторските програми (за секторите без развиени секторски програми), и следење на ИПА2.

 

Контакт за повеќе информации: 

IPA2CSO проектен тим

 

A: Стефан Јакимов Дедов 4-1/10, Скопје, Македонија

В: ipa2cso.mk

М: ipa2cso@gmail.com